شرکت های فاقد مجوز فعالیت بازاریابی

1295

صنعت بازاریابی شبکه ای در کشور ما کمتر از ۱۰ سال سن دارد و در همین مدت توانسته جذابیت های فراوانی را برای سرمایه گذاران و توزیع کنندگان ایجاد کند. رشد تصاعدی، درآمد رسوبی و آزادی های زمانی برای توزیع کنندگان در این تجارت باعث شده که افراد زیادی علاقه مند به ورود یا مطالعه در این حوزه شوند. طرح های مشابه نیز با ایده گرفتن از رشد این صنعت اقدام به طراحی خدمات و مسیر های درآمدی برای مشترکین خود کردند. این تنوع گاهی باعث می شوند که افراد برای انتخاب شرکت خود دچار سردرگمی شوند و حتی متوجه نشوند که شرکتی که به ایشان معرفی شده بازاریابی شبکه ای است یا از الگوی دیگری استفاده می کند. در این مقاله به توضیح و تشریح وضعیت بازاریابی شبکه ای و طرح های مشابه در کشور می پردازیم.
ابتدا با تعریف الگوی بازاریابی شبکه ای آغاز می کنیم. ایده رشد تصاعدی بین ۳۰۰ تا ۶۰۰ سال قبل از میلاد توسط دانشمندان مطرح شد و از نظر ریاضی کاربردی بودن آن اثبات گردید. از طرفی فرهنگ توصیه به دیگران به عنوان اخلاق انسانی از دوران شروع زندگی اجتماعی بشر در درونش نهادینه شدهاست. هر گاه انسانی علمی جدید، محصولی تازه یا روشی جدید و موثر کشف می کند، آنرا به دیگران نیز انتقال می دهد و از این طریق مفاهیم دهان به دهان منتقل می شوند. از شناسایی و تجمیع این دو الگو در ۲۰۰ سال گذشته زمینه های متفاوتی برای رشد تجاری و تبلیغات فراهم شده است. الگوی مشترک بین بزرگترین شرکت های ثبت شده بازاریابی شبکه ای و اغذیه فروشی که در ازای معرفی مشتری جدید نوشابه رایگان عرضه می کند، تخفیف در ازای معرفی مشتری جدید است. اما صرفاً استفاده از الگوی ارجاع توسط مشتری به این معنی نیست که شرکت استفاده کننده شرکت بازاریابی شبکه ای است و می توان برنامه ریزی ها و استراتژی های بازاریابی شبکه ای را برای رشد یا انتخاب آن ملاک قرار داد.
در کشور ما نیز با توجه رنگ و بوی قانونی این صنعت بعد از سال ۹۰، شرکت های متفاوتی با ایده های رشد تصاعدی و استفاده از الگو های ریاضی مشابه اقدام به فروش محصولات و خدمات خود کرده اند که البته همه آنها بازاریابی شبکه ای نیستند. برخی از این شرکت ها خدماتی را به مشتریان عرضه می کنند که در سبد های تعریف شده کمیته نظارت بر بازاریابی شبکه ای نیست یا از طرح هایی استفاده می کنند که مورد تایید این نهاد قرار نگرفته، بنابراین در لیست شرکت های دارای مجوز در سایت کمیته قرار نمی گیرند. برخی دیگر نیز اصلاً از محل دیگری اقدام به دریافت مجوز کرده اند و با شعار “ما بازاریابی شبکه ای نیستیم” صرفاً جامعه مخاطب بازاریابی شبکه ای را هدف جذب قرار دادند.
کسب و کارهای حوزه تجارت الکترونیک ابزار مشترک و گستردگی فراوانی دارند و به صرف داشتن چند فاکتور مشترک نمی توان آنها را در دسته بازاریابی شبکه ای قرارداد. در طی سالهای گذشته و حتی قبل از قانونمند شدن صنعت بازارایابی شبکه ای در کشور ما، شرکت های زیادی از الگوهای پرداخت یا تخفیف به صورت شبکه ای یا تک سطحی استفاده کرده اند. بانک ها، شرکت های بیمه، شرکت های فروش تور های مسافرتی و کارت های اعتباری، اپراتور های تلفن همراه و ارائه دهنده های محصولات و خدمات آنلاین مختلف، همگی در سطوح مختلف از الگوهای رایج در بازاریابی شبکه ای استفاده می کنند اما لزوماً بازاریابی شبکه ای نیستند.

مطرح کردن این موضوع به این منظور نیست که همکاری با این شرکت ها سود آور نیست و یا مشارکت در اینگونه کسب و کار ها و استفاده از این الگوها برای ارائه محصولات و خدمات اشتباه است؛ جدی گرفتن و رعایت کردن فاکتور های موفقیت در هر شغلی می تواند باعث ایجاد درآمد شود. به این دلیل است که در مقایسه مزایا و معایب این مشاغل و کسب و کارها تفاوت ها را در نظر بگیریم و با دیدی باز تر انتخاب کنیم.
در طی شش سال گذشته وزارت صنعت، معدن و تجارت به عنوان متصدی نظارت و بررسی فعالیت شرکت های بازاریابی شبکه ای، به ساز و کاری منسجم برای صدور مجوز فعالیت رسیده و امروزه تمامی شرکت هایی که برنامه ای برای عضو گیری و پرداخت پورسانت به صورت شبکه ای دارند می توانند از طریق کمیته نظارت بر شرکت های بازاریابی شبکه ای و کسب و کار های مجازی اقدام به اخذ مجوز فعالیت کنند. بدیهی است با توجه به حجم درخواست ها قانون گذار نیز برنامه ریزی خود را گسترش داده و چهارچوبی برای محصولات نوآورانه تعریف می کند.
برای کسانی که قصد انتخاب شغل بازاریابی شبکه ای دارند این موضوع اهمیت دیگری دارد. زیرا قانون در شرایطی از شما در برابر تخلفات شرکت یا شکایات احتمالیتان حمایت می کند که شما با شرکتی مورد تایید کمیته نظارت همکاری شبکه ای داشته باشید و در غیر این صورت از خود صلب مسئولیت می کند. تازگی این صنعت در کشور باعث شده که بعضی از ارگان ها به صورت موازی مجوز هایی را برای فعالیت شبکه ای صادر کنند؛ به گفته قانون گذار تنها مرجعی که اجازه صدور مجوز برای فعالیت بازاریابی شبکه ای را دارد کمیته نظارت بر شرکت های بازاریابی شبکه ای و کسب و کارهای مجازی است و بنابراین مجوزی با سایر عناوین یا از ارگان های دیگر برای کسب و کار شبکه ای اعتبار ندارد. تعریف قانونی فعالیت شبکه ای نیز به این صورت است که هر گاه شما بتوانید توزیع کننده دیگری معرفی کنید و از فروش او پورسانت دریافت کنید، این فعالیت شبکه ای است. این شبکه می تواند به صورت تک سطحی یا چند سطحی و با شرایط گوناگون بازپرداخت باشد.

آئین نامه های کمیته نظارت صرفاً برای حمایت از توزیع کنندگان نیست و قبل از صدور مجوز برای شرکت ها، به بررسی شرایط اولیه و بستر رشد در آن شرکت می پردازد. این بررسی امروز شامل نظارت بر محصولات و تامین کالا، طرح درآمدی، منشور اخلاقی و امکانات خدماتی شرکت مانند حساب کاربری در سایت می باشد. شاید نتوان گفت که شرکت هایی که مجوز دریافت نکرده اند ناموفق یا ناامن هستند، اما با توجه به این واقعیت که ۹۰ درصد شرکت هایی که از الگوهای شبکه ای استفاده می کنند کمتر از پنج سال دوام می آورند و همچنین انطباق زیاد قوانین ایران با استانداردهای جهانی انجمن های نظارتی و قانون گذاری بازاریابی شبکه ای، می توان نتیجه گیری کرد که احتمال ماندگاری شرکت های دارای مجوز به صورت شبکه ای بیشتر است.
شرکت های بازار یابی شبکه ای الگوی تجارت شبکه ای را به عنوان روش اصلی توزیع محصولاتشان اساس کار خود قرار دادند و هر چه قدمتشان بیشتر شود، استراتژی های پخته تری را برای گسترش شبکه توزیع کنندگان فراهم کنند. اما تمام شرکت هایی که از برنامه های عضو گیری استفاده می کنند لزوماً برنامه بلند مدت برای استفاده از این برنامه ندارند و می توانند این طرح را به عنوان برنامه ای مقطعی برای تبلیغات شرکت استفاده کنند.
هر تجارتی ساز و کار های خود را دارد و مطرح کردن این موضوع از این رو است که به دلیل شباهت های ساختار شبکه ای در هر شرکت، نمی توان تمام استراتژی ها را کپی کرد یا انتظار دریافت همان نتایج را داشت. بازاریابی شبکه ای در طی نیم قرن گذشته توانسته در سطح جهان برای افراد عادی جامعه درآمد های رسوبی و خطی ایجاد کند و استراتژی های رشد مطالعه شده و شناخته شده ای دارد. بسیاری از این برنامه ریزی ها با توجه به ساز و کار این صنعت طراحی شده اند و بازده لازم را در انواع دیگر تجارت ندارند. امیدواریم هر کس با شناخت کافی و دید باز نسبت به انتخاب خود برخورد کند، بتواند ریسک ها و مزایای هر انتخاب را از قبل بررسی کند و با اطمینان در مسیر رشد سرعت بگیرد.

راه‌های ارسال به دوستانتان: